W sierpniu br. na wniosek pracownika działu kadr wyraziliśmy zgodę na jego uczestnictwo w kursie kadrowo-płacowym. Zajęcia odbywają się przez dwa miesiące w piątki i soboty, przy czym w piątki częściowo w czasie pracy (od 14ej, podczas gdy normalnie pracujemy od 17ej). Sobota jest natomiast dla tego pracownika dniem wolnym od pracy. Nie zawieraliśmy z pracownikiem żadnej szczególnej umowy szkoleniowej, gdyż udział w kursie nie wiąże się z żadnym dofinansowaniem ze strony pracodawcy. Jakie są uprawnienia pracownika związane z kursem, a w szczególności w jaki sposób powinniśmy zrekompensować zajęcia odbywające się w dniu wolnym?
W stanie faktycznym przedstawionym w pytaniu pracodawca wyraził zgodę na podnoszenie przez pracownika kwalifikacji. Zatem pracownikowi z mocy prawa przysługują uprawnienia wynikające z Kodeksu pracy. Forma dokształcania, w której bierze udział pracownik, nie rodzi po jego stronie uprawnienia do urlopu szkoleniowego, jednak w zakresie, w którym obowiązkowe zajęcia pokrywają się z czasem pracy pracownika wynikającym z obowiązującego go rozkładu czasu pracy, pracownikowi przysługuje zwolnienie z części dnia pracy na czas niezbędny, aby punktualnie przybyć na zajęcia oraz na czas ich trwania. Zwolnienie to ma w odróżnieniu od urlopu szkoleniowego charakter celowy tj. przysługuje tylko i wyłącznie w wyraźnym związku z obowiązkowymi zajęciami. Gdyby na przykład zajęcia zostały odwołane pracownik korzystający z takiego zwolnienia powinien wrócić do pracy. Wymiar tego zwolnienia nie jest limitowany w inny sposób niż tylko poprzez faktyczny czas trwania zajęć wynikających z ich programu. W praktyce więc pracownik powinien być w piątek zwalniany z pracy, przy czym zgodnie z art. 1031 § 3 Kodeksu pracy za czas zwolnienia od pracy pracownik zachowa prawo do wynagrodzenia. Zwolnienie z całości lub części dnia pracy nie przysługuje pracownikowi, gdy program nauki przewiduje zajęcia wyłącznie w czasie dla pracownika wolnym od pracy (tj. poza godzinami pracy pracownika, w wolne dla pracownika weekendy itp.). Zatem zajęcia realizowane w soboty nie powodują powstania po stronie pracownika uprawnienia do udzielenia innego dnia wolnego od pracy.
