Nie masz jeszcze konta?

PCKP

WYSZUKIWARKA
Data szkolenia:
Województwo:
Tematyka:
WSZYSTKIE SZKOLENIA
Jeśli chcą Państwo otrzymywać na bieżąco informacje o aktualnych szkoleniach, nowościach i promocjach, prosimy o podanie adresu e-mail

Wiadomości
Rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do żądania odszkodowania z tytułu mobbingu
5 lipca 2019
Od 7 września 2019 r., na mocy Ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019, poz. 1043), rozszerzony zostanie krąg osób uprawnionych do dochodzenia od pracodawcy odszkodowania z tytułu mobbingu, na podstawie art. 94 ze znaczkiem 3 § 4 Kodeksu pracy.

Co to jest mobbing i kto może paść jego ofiarą?

Pojęcie „mobbingu” zdefiniowane zostało w art. 943 § 2 Kodeksu pracy, zgodnie z którym mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Najczęściej spotykamy się z sytuacją, że mobbingu dopuszczają się pracodawcy będący osobą fizyczną, osoby zarządzające w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz przełożeni wobec podległych im pracowników. Mobberami mogą być jednak również pracownicy, którzy stosują praktyki mobbingowe zarówno wobec innego pracownika albo przełożonego.

W literaturze przedmiotu zauważa się również, iż działań mobbingowych, wobec pracowników danego zakładu pracy, mogą dopuścić się także osoby trzecie, np. klienci pracodawcy, interesanci, czy kontrahenci.

Roszczenia przysługujące pracownikowi z tytułu mobbingu.

Obowiązkiem pracodawcy, wynikającym z art. 943 § 4 Kodeksu pracy, jest przeciwdziałanie mobbingowi i to pracodawca ponosi zawsze odpowiedzialność z tytułu wystąpienia mobbingu w zakładzie pracy, niezależnie od tego, kto faktycznie był mobberem.

Zgodnie z art. 943 § 3 Kodeksu pracy, pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W myśl wyroku Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt II PK 112/06, OSNP 2008/1–2, poz. 12), „ustawowe przesłanki mobbingu określone w art. 943 §  2 k.p. muszą być spełnione łącznie i powinny być wykazane przez pracownika (art. 6 k.c.). Na pracowniku spoczywa też ciężar udowodnienia, że wynikiem nękania był rozstrój zdrowia.”

Z kolei art. 943 § 4 Kodeksu pracy stanowi, iż pracownik, który wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. Koniecznym wymogiem do dochodzenia odszkodowania, wynikającym z art. 943 § 5 Kodeksu pracy, jest złożenie przez pracownika oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, które powinno nastąpić na piśmie z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy, odpowiadającej kodeksowej definicji mobbingu.

Z omawianych przepisów wynika, że wyłącznie skorzystanie przez pracownika z możliwości rozwiązania stosunku pracy z uwagi na mobbing, uprawnia go do roszczenia w postaci dochodzenia odszkodowania od pracodawcy. Takie rozwiązanie zawęża krąg osób uprawnionych do wystąpienia z żądaniem odszkodowania tylko do byłych pracowników, o ile rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z ww. przyczyn z ich inicjatywy. Ofiara mobbingu nie może bowiem dochodzić odszkodowania ani w sytuacji gdy zdecyduje się na pozostawanie w zatrudnieniu (np. z powodów ekonomicznych), ani gdy stosunek pracy zostanie rozwiązany przez samego pracodawcę (z czym mamy do czynienia, gdy pracodawca celowo rozwiązuje umowę o pracę, by w ten sposób uniknąć odpowiedzialności odszkodowawczej). Powyższe eksplikowało negatywną ocenę kodeksowej regulacji. Jak wynika z uzasadnienia ustawy nowelizującej, „(…) brak jest racjonalnego uzasadnienia dla zróżnicowania przez ustawodawcę przesłanek dochodzenia roszczeń przysługujących pracownikowi, wobec którego stosowano mobbing. Zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę spowodowaną rozstrojem zdrowia pracownik może dochodzić niezależnie od tego, czy rozwiązał umowę o pracę. Inaczej jest w przypadku roszczenia odszkodowawczego. Przyjęcie powyższej koncepcji budzi poważne wątpliwości w zakresie równego traktowania ofiar mobbingu.”

Jakie zmiany niesie za sobą nowelizacja przepisów kodeksu pracy?

Jak słusznie zauważył ustawodawca, dotychczasowa regulacja instytucji mobbingu nie zapewniała jednakowej ochrony wszystkim pracownikom, wobec których stosowano praktyki mobbingowe. Dlatego, od 7 września 2019 r., art. 943 § 4 Kodeksu pracy otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym: „Pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.” Krąg osób uprawnionych do dochodzenia od pracodawcy odszkodowania, na podstawie ww. przepisu, został więc poszerzony o pracowników, którzy zdecydowali się pozostawać w zatrudnieniu, pomimo stosowania wobec nich praktyk spełniających kryteria mobbingu, na skutek których doznali określonej szkody.
Zobacz także:
pobierz z Google Play
Jeśli powyższy artykuł okazał się interesujący i chcieliby Państwo na bieżąco otrzymywać najnowsze aktualności branżowe na swój telefon komórkowy, wystarczy pobrać i zainstalować naszą APLIKACJĘ MOBILNĄ.

All rights reserved PCKP   Data aktualizacji: 2019-07-24