Nie masz jeszcze konta?

PCKP

WYSZUKIWARKA
Data szkolenia:
Województwo:
Tematyka:
SZKOLENIA W POLSCE
Jeśli chcą Państwo otrzymywać na bieżąco informacje o aktualnych szkoleniach, nowościach i promocjach, prosimy o podanie adresu e-mail

Wiadomości
Zgoda pracownika na potrącenia z wynagrodzenia
14 września 2021
Art. 91 § 1 stanowi, iż „Należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.” Celem tego przepisu jest zabezpieczenie wynagrodzenia należnego pracownikowi przed nieuzasadnionymi potrąceniami. Zgoda pracownika na potrącenie powinna spełniać określone warunki.

Przepis art. 87 § 1 kodeksu pracy upoważnia pracodawcę do dokonywania potrąceń z wynagrodzenia pracownika bez jego zgody jedynie w celu zaspokojenia ściśle określonych wierzytelności. Należą do nich:

  1. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
  2. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
  3. zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
  4. kary pieniężne przewidziane w art. 108 kodeksu pracy.

Ponadto pracodawca jest uprawniony do odliczenia z wynagrodzenia należnego pracownikowi, bez zgody pracownika, kwot wypłaconych w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia (art. 87 § 7 kodeksu pracy).

Potrącenie przez pracodawcę z należnego pracownikowi wynagrodzenia jakichkolwiek kwot, innych niż wskazane powyżej, wymaga jego zgody.

Zgoda pracownika na potrącenie jest jednostronnym oświadczeniem woli. W związku z tym winna ona być oceniana z uwzględnieniem zasad dotyczących składania oświadczeń woli wyrażonych w kodeksie cywilnym.

Pracownik może wyrazić zgodę na potrącenie z jego wynagrodzenia zarówno należności przysługujących pracodawcy, jak i osobom trzecim (np. rat pożyczki). Przy czym powinność pracodawcy potrącenia za zgodą pracownika należności na rzecz osób trzecich nie jest obowiązkiem mającym swe źródło w przepisach prawa pracy. Nie dotyczy to jednak potrącenia z wynagrodzenia pracownika składki związkowej. Zgodnie z art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych pracodawca, na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą pracownika, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową w zadeklarowanej przez niego wysokości.

Zgoda pracownika na potrącenie winna zostać wyrażona na piśmie. Ustawodawca nie określił  skutków niezachowania formy pisemnej. W związku z tym można spotkać się z poglądem, że forma pisemna zgody pracownika na potrącenie została zastrzeżona dla celów dowodowych i nie ma wpływu na ważność czynności prawnej. Z art. 73 §  1 kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 kodeksu pracy wynika bowiem, iż w przypadku gdy ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. Natomiast art. 74 §  1 kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 kodeksu pracy stanowi, iż zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności.

Odmienny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 października 1998 r., I PKN 366/98. Uznał on, iż „ustne lub dorozumiane wyrażenie zgody na dokonywanie potrąceń z jego wynagrodzenia za pracę innych należności niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 KP jest nieważne na podstawie art. 58 § 1 KC w związku z art. 91 KP i art. 300 KP. Sankcja bezwzględnej nieważności działa z mocą wsteczną (ex tunc).”.

Zgoda pracownika na dokonanie potrąceń z należnego mu wynagrodzenia za pracę powinna dotyczyć konkretnej, istniejącej wierzytelności, której wysokość jest pracownikowi znana. Jak zauważył bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 października 1994 r., sygn. akt I PZP 41/94: „z przepisu art. 91 k.p. wynika, że pracownik wyrażający zgodę na potrącenia z wynagrodzenia za pracę powinien mieć świadomość wielkości długu i istnienia przesłanek odpowiedzialności”.

Pracownik nie może zatem wyrazić zgody w sposób blankietowy. W szczególności niedopuszczalne jest podpisanie przez pracownika zgody na potrącenie przez pracodawcę z wynagrodzenia za pracę wierzytelności, które mogą powstać w przyszłości.

Przepisy nie przewidują możliwości cofnięcia przez pracownika zgody na potrącenie. Przyjmuje się jednak, iż pracownik może cofnąć zgodę na potrącenie z jego wynagrodzenia należności przysługujących pracodawcy, jeżeli pracodawca wyrazi na to zgodę. Natomiast zgoda pracownika na potrącenie przez pracodawcę należności innych osób może zostać cofnięta w każdej chwili, bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków. Rzeczona zgoda nie jest oświadczeniem woli kształtującym stosunki prawne pracownika i pracodawcy.

Pracownik może uchylić się od skutków zgody powołując się również na jedną z wad oświadczenia woli. Zastosowanie mają tutaj art. 82-87 kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 kodeksu pracy.
Zobacz także:
pobierz z Google Play
Jeśli powyższy artykuł okazał się interesujący i chcieliby Państwo na bieżąco otrzymywać najnowsze aktualności branżowe na swój telefon komórkowy, wystarczy pobrać i zainstalować naszą APLIKACJĘ MOBILNĄ.

All rights reserved PCKP   Data aktualizacji: 2021-09-28